Maitiids tema: op'e strún yn de tún

 Op'e strún yn de tún!  

Lizze yn it gers op'e rêch as op'e búk.

Slûpe en krûpe,

Sjoch! dêr by die grutte strúk.

Wat bist hat him dêr ferstoppe? 

Soe er wol hearre dat wy him roppe? 

En wa doart en sjoch ris ûnder die grutte stien? 

Hjoed geane wy op aventoer

Hjoed geane wy op strún

Hjoed geane wy op aventoer yn de tún!

Mei in aventoer witst fan tefoaren net wat der barre sil, en dat kin fansels wol in bytsje spannend wêze! Yn de tún belibje wy altyd wol wat. Der is in soad te sjen, mar ek te hearren, te rûken en te fielen.
In fûgel op it stek mei in tûkje yn'e bek, slakken fine, mei de bleate fuotten fiele dat it gers kriebelt.
 
De reaksje fan de bern op lytse bisten as de wjirm, slak, spin en stienkrobbe is noch wol ris ien fan 'ieuw en jakkes bah!' mar ek hieltyd faker fan 'sjoch ris wat ik hjir fûn ha!'

grutte en lytse slakken op de parrebeam

Hjirûnder de wurden dy't by dit tema in soad foarby komme:

de tún - de tuin | it gers - het gras | blommen - bloemen | tûkjes - takjes | wjirm - worm | slak | stienkrobbe - pissebed | fûgel - vogel | ingeltsje - lieveheersbeestje | spin | flinter - vlinder

Boeken by dit tema:

• Dag beestjes! - Elle van Lieshout, Erik van Os en Mies van Hout
• Hoe doet dit dier? - Sebastiaan Braun
• Oeps er zit een worm in! - Britta Teckentrup
• De regenworm - Marian van Gog (de kijkdoos)
• De slak - Bouwina de Ridder (de kijkdoos) 
• Ik onderzoek de dieren onder een steen - Winkler Prins ontdekboek
• Tûzen wurden - Heather Amery (praatplaat de tún)

Thema Kriebelbeestjes

We liggen in het gras, sluipen door struiken en bosjes en kijken onder stenen. Als echte onderzoekers speuren we naar kriebelbeestjes.  In de tuin leven heel veel kleine beestjes. Wanneer we goed opletten horen we ze zoemen en zien we ze fladderen of heel langzaam voorbij kruipen. Er zijn ook beestjes die je niet meteen ziet omdat ze zo klein zijn of omdat zich goed hebben verstopt. Met het prachtig boek 'Speuren naar insecten en andere kleine dieren' en het Tomke thema boekje 'De natuer yn...' leren we een paar van deze kriebelbeestjes een beetje beter kennen. Kleine beestjes als de pissebed (stienkrobbe) de slak (húskeslak) en de spin.

Activiteiten

• We bekijken de praatplaat uit het Tomke boekje 'sjoch, praat en wiis oan'
• We lezen Tomke verhaaltjes over slakken en 'stekbisten'. Een Dikkie Dik verhaaltje over de spin, en 'Wiebelende wormen' (een baby boekje) 
• We zingen liedjes uit 'Deuntsjes foar dy'. In húskeslak en Kribelpoatsjes.
• We speuren naar kriebelbeestjes in de tuin
• Een echte slak op je hand, wie durft?
• We maken kriebelbeestjes van klei 
• We tekenen en kleuren (Frokkie en Lola)
• We maken een insectenhotel *
• We kriebelen elkaar, met onze vingers als kriebelspinnetjes
• We doen wormpjes vangen met een wasknijper
• Rijmpjes   
  
  Stienkrobbe (pissebed)
  Yn it tsjuster fiel ik my thús,
  ûnder in stien, dêr is myn hús.
  Wa bin ik?
  
  
  
  Slak
  Ik krûp, seit de slak
  hjir mar wat om
  Mei myn hûske op'e rêch
  hoech ik noait nei hûs werom
  (út Myn earste Fryske Van Dale)
  
  De Spin
  Moast dy spin ris rinnen sjen,
  mei syn lange triedden jern!
  Syn webbe hat er samar makke.
  No wol er michjes pakke!
  (út Tûzenpoatsjes fan Geartsje Douma)

*Insectenhotel: herbergier in je eigen tuin 
Misschien heb je wel een vogelhuisje in de tuin of op het balkon. Het is nuttig om ook een insectenhotel te bouwen, waar bijen, hommels, sluipwespen (een vliegensoort) en lieveheersbeestjes kunnen overwinteren en de ruimte gebruiken als geboortehuis. Deze dieren zijn belangrijk omdat ze voor de biodiversiteit in de omgeving zorgen; de verscheidenheid aan bloemen, dieren en planten.

De biodiversiteit is in gevaar omdat insecten steeds verder uitgeroeid worden. Hierdoor sterven ook planten uit en daardoor nog meer insecten en... zo gaat dat door.
Kinderen raken betrokken bij het leven in de tuin wanneer ze een insectenhotel maken en ze kunnen goed in de gaten houden of er eitjes gelegd worden.  (artikel Kiind Magazine)